Archief

Van Sjlôknaze toet Knoterbôkse en van hundjes toet de gym-les. En ouch ’n potje game en de kermis kwaam vurbeej. Vur ’t publiek, de jury en de organisatie waas ’t óetzich
oppe buun ’t perfecte plaetje. Kleine druupkes van ‘ne voes hoëg, bijna sjoël-verlaoters en alles wat dao tössenin zit, wisten ’t publiek in te pakke. Dao óet bleek maar wir: Tegele haet versjrikkelik vuël talent.

D’n hiër Gerard Derkx óet ’t besjteur van Veldeke Venlo äopende d’n aovend. Hae zat werkgroeplid Truus Verbong in de sjienwerpers. En det is gans terech, want Truus zet zich al 25 jaor in vur ’t behaad van ’t Tegels dialek beej basissjoël-kinger. De presentatie van d’n aovend loog in heng van Stijn Clabbers, dae leet zeen det ömgaon met kinger en oppe buun sjtaon vur ö-m gesjneje kook is. Al gauw goof Stijn de microfoon euver aan Gijs Broekman, dae as klein men-ke meideej met de declamatiewedsjtriéd en ouch op ôzze banner sjteit. Ter iere van ’t jubileumjaor leet Gijs zien versje van vruger nag ens huëre. Vervolges sjloot hae aan as jurylid, same met Annelies Holtman en Mirjam Sniers. Achtiën kinger lete ôs geniete, lache of juus sjtil waere. Idder op eur eige meneer. Wie de jury in beraad ging, meugde weej efkes alle sjpanning van ôs aafdanse, same met ‘ne swingende dansgroep van V.G. D’n Oeles.

De jury makde de volgende óetsjlaag bekend:

Ôngerbouw

1e Raf Heuts met Sjlôknaas van Mariska Reer
2e Louá Spee met Vlok van Leonie van Hulten
3e Lois Haenen met Sjlôknaas van Mariska Reer

Middebouw

1e Babette Ewals met Perfecte plaetjes van Susan Janssen
2e Djemke Schouwenberg met Gymles van Iris Vercoulen
3e Pim Litjens met Kermis van Iris Vercoulen

Baovebouw

1e Lucy van de Ven met De roëze van meneer Knoterbôks van Herman Bors
2e Siem Stapel met In ein potje van Hanneke van der Sommen
3e Saar Broekman met De roëze van meneer Knoterbôks van Herman Bors

De nummers 1 en 2 zeen weej truuk beej de Limburgse finale op 6 juni in Wiërt. (Info dao euver volg)

Fotograaf Jos Verbong haet alles wir sjoën vasgelag. Op Facebook en binnenkort ouch op de website https://veldekevenlo.nl kent geej de foto’s bekiéke.

Ter iere van ’t 25-jäorig jubileum haet de Tegelse werkgroep zelf ’n Tegels-Nederlands memorysjpel gemak, zoëdet idderein toet in lingte van jaore ken bliéve sjpeule met taal.
Dit sjpel is óetgereik aan de winnaers, de sjriévers – aan wae weej jaorliks die sjoëne gedichte te danke hebbe – en geit ouch nao de sjoële.

Weej danke idderein vur de belangsjtelling en inzet.

Toet volgend jaor op 16 april 2027 in de Harmoniezaal!

Werkgroep Tegelse declamatiewedsjtriéd Veldeke,
Truus Verbong
Nicol Ebus
Susan Janssen

Tegelen is het enige stadsdeel onder de vlag van Veldeke Krink Venlo dat nog een declamatiewedstrijd heeft. Vrijdag 17 april is de finale van de vijfentwintigste editie in een ongetwijfeld bomvolle Harmoniezaal.  

Ouders die het Tegels als voertaal hebben, maar tegen hun kinderen Nederlands praten. Truus Verbong-Simons schudt haar hoofd. “Waarom? De voordelen van dialect spreken zijn intussen toch bekend?” Bas Vissers kan dat als bestuurslid van Veldeke Limburg alleen maar beamen. “Uit onderzoek is gebleken dat kinderen er profijt van hebben als ze tweetalig zijn opgevoed. Daar zijn ook cijfers van. Een paar jaar geleden werden de resultaten van het havo-eindexamen Nederlands op scholen in verschillende delen van het land met elkaar vergeleken. Daaruit bleek dat de scores in Kerkrade beduidend beter waren dan in de Randstad.” 

In Tegelen hoeft hij niemand te overtuigen. Anders dan in Venlo, waar deze traditie is doodgebloed, doen op één na alle basisscholen trouw mee aan de declamatiewedstrijd van Veldeke. “De animo is nog net zo groot als bij de start in 2000, toen ik als winnares van het Tegels dictee werd gevraagd om te jureren. Ik was meteen verkocht.” 

Dat sindsdien een hele generatie Tegelenaren heeft ervaren hoe leerzaam en vooral leuk het is om ‘plat’ te kunnen praten, is voor een groot deel haar verdienste. Truus Verbong, die zelf drie dialectbundels met kinderversjes vol schreef, weet haar jonge dorpsgenoten al ruim een kwart eeuw warm te maken voor hun moedertaal. Als organisator van de declamatiewedstrijd doet ze dat samen met Susan Janssen en Nicol Ebus. “Susan is de verbindende schakel met de basisscholen, Nicol onderhoudt het contact met Veldeke en ik met de schrijvers. En dat zijn er intussen heel wat. We mogen ons op z’n Tegels gezegd ‘op de kônt klatse’ met zoveel talent. Het aanbod is zo groot dat ik zelf na dit jaar stop met gedichtjes schrijven. De nieuwe generatie is nu aan zet.” 

De vier deelnemende scholen ontvangen elk jaar een stapeltje nieuwe gedichtjes waarmee leerlingen aan de slag kunnen. Elke school heeft een eigen voorronde, waarna de winnaars van de drie leeftijdsgroepen doorgaan naar de lokale eindstrijd. Het niveau is hoog. “Tegelen zit er in de Limburgse finale vaak bij. We staan goed aangeschreven.” 

Het is een aandoenlijk tafereel, vooral bij de kleintjes uit de onderbouw. Nicol Ebus kan er intens van genieten. “Ik vind het zo knap! Voor een bomvolle zaal in je eentje een versje voordragen. En dan die glunderende gezichtjes als iedereen begint te klappen.” 

Susan Janssen kreeg de liefde voor het Tegels dialect thuis met de bekende paplepel ingegoten. “Toen ik in 2007 meespeelde in de Tegelse Revue, was het de taak van Truus om erop te letten dat we correct Tegels spraken. We hadden meteen een klik. Het jaar erna ben ik ook versjes gaan schrijven.” Hart voor het dialect is wat hen verbindt. Janssen: “Dit hoort bij ons erfgoed en mag nooit verloren gaan. Ik speelde zelf als leerkracht graag met taal en hoop dat er voor dit stukje cultuureducatie ruimte blijft in het basisonderwijs. Het is mooi dat de Tegelse scholen het goede voorbeeld geven.” Truus Verbong ziet dat steeds meer jongeren appen in het plat. “En dat is ook logisch. In je eigen dialect kun je gevoelens veel beter verwoorden.” 

Marcel van Lier